دکتر نسرین براهنی

متخصص کودکان و نوزادان

اگر شما درحال مصرف داروی خاصی هستید یا به علت بیماری خاصی تحت درمان قرار دارید بایستی حتما به مشاور شیردهی اطلاع دهید و یا با پزشک خود درمورد دادن شیر خودتان مشاوره نمایید. برخی از داروها 100% منع مصرف در شیردهی دارند از جمله آنها عبارتند از: داروهای ضد سرطان، لیتیوم، داروهای ضد میگرن. درصورتی که داروهای  ضد تشنج، برخی از آنتی بیوتیکهای خاص مثل کلرامفنیکل و مترونیدازول مصرف می‌کنید و یا در مورد انتخاب نوع داروهای ضد بارداری حتما با پزشک خود مشورت نموده و او را در جریان شیردهی خود قراردهید. داروهایی مثل استامینوفن، ایبوپروفن، داروهای سرماخوردگی و ضد سرفه در صورت مصرف به مقدار عادی بی‌ضرر هستند ولی  از مصرف طولانی ترکیبات ضد سرفه و سرماخوردگی حاوی ید به علت تاثیر بر تیروئید نوزاد باید خودداری شود. آمپی‌سیلین، گلوکزاسیلین، پنی‌سیلین یا اریترومایسین برخلاف تصور رایج درجامعه موجب خشک شدن شیر مادر نمی‌شوند و در صورت نیاز مصرف آنها همزمان با شیردهی بلامانع است. درمان پرکاری تیروئید و انتخاب نوع دارو باید توسط پزشک  و با در نظر گرفتن شیردهی صورت گیرد.


مادر گرامی مصرف اغلب  داروها در زمان شیردهی دلیلی برای قطع شیر نیست.

 برخی داروها برای افزایش شیر بکار می‌روند که برخی از آنها گران قیمت هستند و برای استفاده معمول توصیه نمی‌شود. از داروهای رایج برای افزایش شیر دارویی به نام متوکلوپرامید است که نسبتا بی خطر بوده ولی ممکن است در نوزاد خواب‌آلودگی ایجاد کند. بهتر است این دارو توسط پزشک تجویز شود. برخی داروهای گیاهی نظیر  شنبلیله، رازیانه و گل‌گاوزبان  نیز در این مورد بکار می‌روند ولی اطلاعات دقیقی درمورد آنها دردسترس نیست.

 

   شايد از خود بپرسيد كه آيامورد خاصي وجود دارد كه عليرغم تمايل من به شيردهي، دادن شير خودم منعي داشته باشد؟ 

          

بله، بجز اختلالات ساختماني پستان گاهی مسایلی نيز وجود دارد كه مي تواند موقتاً باعث منع شيردهي شود. مهمترين آنها بيماري‌هاي مادر است. البته در اكثر موارد بيماري عفوني مادر منعي براي تغذيه با شير مادر نيست و حتي در صورت ابتلا به بعضي از بيماري‌ها مثل سرماخوردگي به علت عبور مواد ضد ويروس از راه شير مادر به نوزاد و ايجاد ايمني در او، ادامه تغذيه با شير مادر اكيداً توصيه مي‌شود.                                                     

اگر شما دچار بيماري هپاتيت «ب» هستيد شیردهی منعی ندارد و فقط لازم است كه در عرض دوازده ساعت اول تولد واكسن و ايمونوگلوبولين هپاتيت «ب» به نوزاد تزريق شود. ابتلا به هپاتيت «آ» هيچ منعي براي شيردهي ندارد.

در صورت ابتلا به ويروس هرپس يا تب خال اگرضایعات بر روي پستان باشد بايستي تا بهبود كامل ضايعات، شيردهي از آن پستان متوقف و شير دوشيده و دور ريخته شود. در صورت وجود ضایعه در ساير قسمت‌هاي بدن شیردهی منعی نداشته و فقط باید مسايل بهداشتي دقیقا رعایت شده و از تماس نوزاد با ضايعات جلوگیری شود. لازم به توضيح است كه ابتلا نوزاد به ويروس هرپس مي‌تواند بيماري شديد و كشنده‌اي بوجود آورد و لذا در صورت وجود ضايعات هرپسي در ناحيه تناسلي و در حوالي زايمان ، بررسي دقيق نوزاد ضروری است.

 در صورت ابتلا به زونا در چند روز قبل و بعد از زايمان، جدا كردن موقت نوزاد و قطع شيردهي از راه پستان ضروري است. در صورتی که ضایعات روی پستان نباشند می‌توان شیر را دوشید و به طریق دیگری به نوزاد داد. زماني كه ضايعات خشك شوند و ضايعه جديدي ايجاد نشود يعني حدود شش تا ده روز بعد از شروع بيماري مي‌توان تغذيه با پستان را شروع كرد.

 بيماري سل ریوی نيز به علت خطر سرايت تنفسي آن، در صورت وجود سرفه و دفع خلط در مادر تا دو هفته بعد از شروع درمان سل نياز به جدايي مادر و نوزاد دارد. ولی شیر دوشیده شده مادر را می‌توان به نوزاد داد. پس از طی این دوره مي‌توان شيردهي از پستان را شروع كرد. بررسي نوزاد از نظر ابتلا به سل نيز ضروري است.

  بیماری های داخلی: اگر بیماری‌های داخلی نظیر نارسایی کلیوی، بیماری قلبی یا بیماری کبدی به حدی نباشد که موجب ناتوانی شدید  مادر شود و داروهای مصرفی نیز منع شیردهی نداشته باشد، شیردهی مادر بلامانع است.

افسردگی بعد از زایمان: برای اینکه هر چه زودتر بتوانید از نوزاد خود مراقبت کنید، حتما لازم است که به پزشک مربوطه مراجعه و تحت درمان قرارگیرید. در طی مدتی که قادر به نگهداری از نوزاد خود نیستید باید شیر خود را بدوشید و به محض احساس آمادگی با نظر پزشک مربوطه شیردهی را شروع کنید.

آسم: بیماری آسم مسری نیست و شیردهی بلامانع است. استفاده از استروئیدهای استنشاقی یا سالبوتامول(اسپری) برای درمان آسم در دوران شیردهی منعی ندارد. تئوفیلین می‌تواند باعث تحریک پذیری نوزاد شود.

دیابت: بیماری دیابت مانع شیردهی نیست و درمان  آن  نیز  مشکلی در  شیردهی ایجاد نمی‌کند. انسولین وارد شیر مادرنمی‌شود ولی داروهای خوراکی چون ممکن است باعث افت شدید قند خون نوزاد شوند، بهتر است پس از تثبیت شیردهی و برقراری وزن‌گیری نوزاد  مصرف شوند.

فشارخون: فشارخون و داروهای بکار رفته  در درمان آن  اکثرا در زمان شیردهی بلامانع هستند ولی بهتر است برای هر داروی خاص دردوران شیردهی با پزشک مربوطه مشورت شود.